Doğu Akdeniz’deki plastik atık krizinin uluslararası bir çevresel adaletsizliğe dönüştüğünü vurgulayan DAÇE üyeleri, plastik atık ithalatının derhal yasaklanması ve bugüne kadar yaratılan doğa tahribatının zararlarının doğrudan sorumlu olan Avrupa ve ithalatçılardan tanzim edilmesi çağrısında bulundu.
Doğu Akdeniz Çevre Dernekleri (DAÇE) Yönetici ve üyeleriyle yapılan ortak toplantıda; Avrupa’dan ithal edilen plastik atıkların Doğu Akdeniz’de ekolojiyi ve tüm canlı yaşamı tehdit ettiği uyarısında bulunarak tedbir alınması çağrısı yapıldı. DAÇE adına basın açıklaması yapan Adana Tabip Odası Başkanı Prof. Dr. Ahmet Hilal, Çin’in 2018 yılında plastik atık ithalatını yasaklamasının ardından Avrupa’nın plastik atıklarının kontrolsüz şekilde ihraç edildiği önemli adreslerden birisi haline geldiğini belirtti. Plastik atık ithalatının yarattığı tahribatın Mersin limanından Doğu Akdeniz bölgesinin her tarafına dağıldığını kaydeden Prof. Dr. Ahmet Hilal, “Doğu Akdeniz bölgesinde plastik atıkların kontrolsüz biçimde depolanması, doğaya bırakılması ve yakılması nedeniyle yeraltı ve yerüstü sularımız, sulama sularımız, tarım alanlarımız, akarsularımız, denizimiz ve havamız kirlenmektedir. Plastik kirliliği akıntılar aracılığıyla Doğu Akdeniz’in tamamına yayılan bölgesel bir ekolojik tehdit haline gelmiştir” dedi.
Doğu Akdeniz’de plastik atık krizi derinleşiyor
Doğu Akdeniz’de yıllardır büyüyen plastik atık sorununun yalnızca bir atık yönetimi sorunu olmanın ötesine geçtiğini kaydeden Başkan Prof. Dr. Hilal, “İthal plastik atıkların tesislerde parçalanması sonucu oluşan mikroplastikler ve nanoplastikler artık yalnızca denizde değil; toprakta, sulama suyunda, gıdalarda ve canlı organizmaların bedeninde karşımıza çıkmaktadır. Doğu Akdeniz Bölgesi Plastik Atık Krizi Yaşamaktadır. Plastik krizi ile iklim krizi birbirinden ayrı değildir. Plastiklerin büyük bölümü fosil kaynaklardan üretilmektedir. Fosil yakıtların çıkarılmasından plastik üretimine, taşınmasından tüketimine ve atıkların bertarafına kadar bütün süreçler sera gazı emisyonları yaratmaktadır. Bu sorun; iklim krizi, hava kirliliği, su ve toprak kirliliği, denizlerin plastikleşmesi, tarımsal üretimin zarar görmesi, biyolojik çeşitliliğin yok olması ve halk sağlığının tehdit edilmesiyle iç içe geçmiş büyük bir ekolojik krize dönüşmüştür” diye konuştu.
“Avrupa atıklarının bedelini tüm Doğu Akdeniz ödemek zorunda değil”
Doğu Akdeniz’de iklim krizinin etkilerini ağır biçimde yaşadığı bir süreçte bir de plastik atıkların neden olduğu çevre sorunlarının arttığını ifade eden Prof. Dr. Hilal, şöyle devam etti: “Artan sıcaklıklar, kuraklık, su kaynaklarının azalması, orman yangınları, aşırı hava olayları, deniz suyu sıcaklıklarındaki artış ve ekosistemlerdeki bozulmalar bölgenin kırılganlığını artırmaktadır. Fosil kaynaklardan üretilen plastiklerin Doğu Akdeniz bölgesinde yakılması, kirlilik yaratması iklim krizinin derinleşmesine neden olmuştur. Bugün batılı ülkelerde ortaya çıkan plastik atıkların Türkiye gibi ülkelere gönderilmesi, bu çevresel yükün başka coğrafyalara aktarılması, bir çevresel adaletsizlik yaratmaktadır. Ülkemiz, Avrupa’nın plastik atık yükünü taşımak ve Doğu Akdeniz bölgesinin tarım alanları, dereleri, kıyıları ve denizi plastik atık ithalat ticaretinin bedelini ödemek zorunda değildir. Plastik kirliliği ile iklim krizi birlikte ele alınmalıdır.”
“Doğu Akdeniz’deki çevre tahribatının yaratanlardan zararlar tanzim edilmeli”
Türkiye’nin iklim politikalarında plastik üretimini ve atık oluşumunu azaltarak çevresel adaleti amaçlayan uygulamalar gerçekleştirmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Ahmet Hilal, “Avrupa ülkeleri kendi plastik atıklarının ekolojik sorumluluğunu üstlenmeli. Plastik atık ithalatı ve tek kullanımlık plastiklerin üretimini ve tüketimi yasaklanmalı. Plastik atıkların verdiği ekolojik zararlar acil olarak önlenmeli ve meydana gelen zararların, sorunu yaratanlardan tazmin edilerek onarımı için bilimsel programlar başlatılmalı. Çukurova’nın tarım toprakları ve denizi plastik atıkların deposu olmayacaktır. Bunun için demokratik ve hukuki mücadelemiz devam edecektir” diye konuştu.
Basın Açıklamasının ardından Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, Prof. Dr. Erkan Aktaş ve Avukat İsmail Hakkı Atal, ‘Doğu Akdeniz Bölgesinde İthal Plastik Atık Sorunu ve Çözüm Önerileri’ konu başlıklı görsel sunum yaparak katılımcıları bilgilendirdiler.
